พิธีกรรมในเดือน 7 / ความเชื่อในเรื่องการทรงเจ้า

วิทยากร     :    นายไหล ยาวิเลิง อายุ 74 ปี บ้านเลขที่ 30 หมู่ 1 ตำบลท่าข้าม อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ผู้เก็บข้อมูล     :     กิตติมา รัศมี นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยา วันที่ : 1 กรกฎาคม 2547

ผู้เก็บข้อมูลกับ นายไหล ยาวิเลิง

นายไหล : สมัยครั้งที่พ่อแม่มีชีวิตอยู่ คนอพยพมาจากเมืองอูใต้ อูเหนือ พ่อแม่เล่าให้ฟังว่า มาจากบ้านพร้าวกุด ( ศรีลานนา ) ไม่มีไร่ มีนา พอมาอยู่ที่นี่ (บ้านท่าข้าม) มาเห็นน้ำงาว มีไร่ มีนา ก็เลยมาอยู่ที่นี่ มาจับจองที่อยู่กันที่นี่ เจ้าก็มี เจ้าเมือง เจ้าหมอยา เจ้าหลวง เจ้าหาญใจศึก จอมใจเหล็ก เจ้าบ่าว เจ้านาง เจ้านางนุ่งผ้าถุง หาญใจศึก ชอบทำศึก คนที่จะไปสอบตำรวจ ทหาร จะให้ช่วย ปีหนึ่งก็ครั้งหนึ่งมาทำกันที่ดง กิตติมา : ที่ตรงไหนคะ นายไหล : ดงตรงไปบ้านโล๊ะ กิตติมา : อ๋อ มันมีหล่มลงไป นายไหล : ใช่ มันมีหล่มลงไป กิตติมา : ถ้าเราขับรถไป มองลงไปข้างล่างจะไม่เห็น ต้องเดินลงไปอีกใช่ไหม นายไหล : ถ้ามองลงไปจะไม่เห็น จะเห็นแต่ต้นไม้ เราก็ไปปีละครั้ง ไปเชิญท่านลงหมดทุกคน กิตติมา : แล้วมีเจ้ากี่องค์ ที่บอกเมื่อสักครู่หรือ นายไหล : เจ้าหลวง เจ้าหมอยา หาญใจศึก จอมใจเหล็ก เจ้าบ่าว เจ้านาง เจ้าดาดฟ้า เจ้าหลวงคำแดง 8 องค์ ปีหนึ่งเลี้ยงควาย 1 ตัว สมัยก่อนมันมีเสืออยู่ตามบ้าน เข้ามากัดกินควาย ก็เลยทำกันและสืบตาม ๆ กันมา แถวบ้านใต้บ้านเหนือก็มาที่นี่หมด ลูกหลานไปเรียนก็มาที่บ้านพ่อ / เมื่อก่อนเอาลูกไปเรียน จบ ปกศ. เรียน 2 ปี จะไปสอบครู มาให้พ่อช่วยเข้าทรง ก็สอบได้ ทั้งบ้านมีพ่อคนเดียวที่ทำเป็นสืบตามกันมา เดี๋ยวนี้ก็ยังนับถือกันอยู่ มีลูกมีหลานไปเรียนหนังสือ ก็บนไว้ ก็จะมาแก้บน ใครเรียนจบมาให้ช่วย ส่วนมากได้ทำงานกันหมด กิตติมา : พิธีนี้ เรียกว่า เข้ากรรมใช่ไหมคะ นายไหล : เออ ! พิธีเข้ากรรม กิตติมา : แล้วทำกันเดือนไหน นายไหล : เดือนพฤษภาคม กิตติมา : ทำกันครั้งเดียว นายไหล : ครั้งเดียวครับ ปีหนึ่งครั้งเดียว เขาเรียกว่า เดือน 7 หาวันดี แล้วก็ทำพิธีกัน กิตติมา : อย่างเวลาไปทำพิธีกัน เขาทำกันลักษณะอย่างไร ที่พ่อเฒ่าไปกันไปที่ดงนั้นหรือ นายไหล : ไปที่ดงแล้วเอาของไปถวายเจ้า ฆ่าควาย 1 ตัว กิตติมา : แล้วของอย่างอื่นมีอะไรอีก นายไหล : ไก่ 12 ตัว กิตติมา : คือ ปีหนึ่ง 12 ตัว ใช่ไหม นายไหล : ใช่ ปีหนึ่ง 12 ตัว กิตติมา : แล้วมีอะไรอีก นายไหล : เลี้ยงเจ้าจนอิ่มแล้ว ก็สั่งลาแล้วเอาของที่เหลือของใครที่เอาไปก็เอามา มาที่บ้านก็มาสู่ขวัญ คนที่ไปเรียนหนังสือที่จบมา สอบครู สอบตำรวจ บ้างบนหมู บนไก่ให้ช่วย กิตติมา : ส่วนมากจะมาหาพ่อหมดใช่ไหม นายไหล : มาที่นี่หมด มาหาพ่อ เขาจะไปสอบ เจ้าสั่งไว้ถ้ามาหาให้เงิน 199 บาท / 200 ก็ไม่เอา กิตติมา : เจ้านี่หรือคะ นายไหล : คนทรงเก็บไว้เป็นของกลาง ศาลาชำรุดก็เอาไปซ่อม กลับขึ้นบน

ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ