การทรงเจ้า - เจ้าพ่อพญางู
วิทยากร
: แม่แก้ว นันตะคุม อายุ 57 ปี อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยาผู้เก็บข้อมูล
: นางสาวเกษฏาภรณ์ ศรีบัวบาน นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
แม่แก้ว นันตะคุม / ร่างทรง
การทรงเจ้าคือการที่มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาเข้าร่างคนทรง มาในนามเจ้าต่าง ๆ เช่น เจ้าพ่อ หรือเจ้าแม่ หรือกุมารทอง ฯลฯ
ร่างทรง
บางครั้งเรียกว่าม้าขี่ หรือเรียกว่า ที่นั่ง ของเจ้า ก็คือคนที่ทำหน้าที่เป็นคนทรงนั่นเอง ส่วนมากร่างทรงจะเป็นเพศหญิง
ภูมิหลังก่อนมาเป็นร่างทรง
เริ่มต้นตั้งแต่สมัยเด็ก จะเป็นเด็กที่ขวัญอ่อน ขี้โรค ผีเข้าบ่อยๆ โดยไม่รู้สึกตัว เมื่อไปสถานที่ที่เกี่ยวกับวิญญาณเช่น ป่าช้า วัด บ้านศพ งานวัด ฯลฯ ชอบเห็นดวงวิญญาณ เห็นผี ได้ยินเสียงที่ใครไม่เคยได้ยิน เห็นผีปรากฏให้เห็นบ่อย
เริ่มต้นจาก ผีมาค่ำมาเข๋ เหมือนถูกจับจองตั้งแต่สมัยเด็ก ๆ บางครั้งผีเข้าร่าง 7 8 วัน ความรู้สึกเหมือนอยู่อีกโลกหนึ่ง บางครั้งถ้าผีดีมาเข้าก็จะนิ่ง ๆ เฉยๆ แต่ถ้าผีไม่ดีก็จะร้องไห้โอดครวญ หมอผีหรือคนมีวิชาก็จะมาไล่ผีออกจากร่างหรือบางครั้งก็ให้พระมาไล่ผีออกจากร่าง
ครั้งแรกเจ้าที่มาทรงร่างคือ เจ้าพ่อฮ่อมเหล็ก ต่อมาก็มีเจ้าพ่อพญางู จนถึงปัจจุบันคนมาถามเรื่องเจ็บไข้ เรื่องโชคลาภ เรื่องของหาย ฯลฯ เริ่มรู้สึกว่าตัวเองจะได้เป็นร่างทรงเมื่ออายุประมาณ 20 กว่าปี จนปัจจุบันอายุประมาณ 57 ปี ขึ้นขันครูเจ้าพ่อทุกปี คือเจ้าพ่อจะมาชุมนุมกัน มีเทพหลายองค์มาพบกันเกือบร้อยเจ้าพ่อ เช่น เจ้าพ่อประตูผา เจ้าพ่อมือเหล็ก เจ้าพ่อพญางูอยู่ที่ม่อนไก่แจ้จังหวัดลำปาง เครื่องทรงจะเป็นกางเกงสีเขียว ชอบอมไฟ แต่เมื่อออกจากร่างทรงก็ไม่เป็นอะไร
ลักษณะจะชอบทักเรื่อง โชคลาง ทำนายคนตาย คนเกิด
ลักษณะการเข้าทรงร่าง
จุดธูปหา ใจสั่น มูบลงกับหมอน สั่นๆ แล้วก็เข้าร่างทรง
ช่วงเวลาการเข้าทรง
สามารถเข้าทรง อัญเชิญเจ้ามาเข้าทรงตลอดเวลา ยกเว้น ทุกวันพระ และทุกวันพุธ
ขั้นตอนการเข้าร่างทรง
ร่ายคาถาเพื่อเชิญเจ้าพ่อมาเข้าร่างทรง จากนั้นผู้ใดต้องการทราบสิ่งใดก็จะถาม ร่างทรงก็จะตอบ จนหมดคำถามที่ถามไปก็เสร็จพิธี หากผู้ที่อยากถามคนต่อไปก็ต้องขึ้นครูใหม่อีกรอบ แต่หากเสร็จสิ้นพิธีร่างทรงก็จะเข้าไปหมอบที่หมอน แล้วกล่าวคาถา จากนั้นเจ้าพ่อก็จะออกจากร่างทรงนั้น เป็นอันเสร็จพิธีทั้งหมด
วัสดุ /อุปกรณ์
1. ธูป 12 ดอก
2. เทียน 12 เล่ม
3. เงินค่าขึ้นครู 39 บาท
ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ