พิธีบวชตันไม้

วิทยากร    :  อาจารย์เกษม ศรีบัวบาน อายุ 62 ปี อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ผู้เก็บข้อมูล    :  นางสาวเกษฏาภรณ์ ศรีบัวบาน นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยา วันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547

พิธีบวชต้นไม้ วัดสันป่าฝาง ต.บุญเกิด อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา

เป็นประเพณีที่ทำในวันสำคัญต่าง ๆ เช่น วันเฉลิมพระชนมพรรษา วันสำคัญทางศาสนา จุดประสงค์ที่จัดพิธี 1. อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม หยุดการตัดไม้ทำลายป่า 2. รักษาป่าไม้และต้นน้ำลำธารให้อุดมสมบูรณ์ 3. สร้างสำนึกให้แก่ชุมชนในการดูแลรักษาสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ พิธีกรรมการบวชต้นไม้ 1. สำรวจต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่และเกรงว่าน่าจะถูกลักลอบตัด 2. เชิญชวนชาวบ้านให้ร่วมมือกันจัดเตรียมเครื่องบวช และ เครื่องเซ่นสังเวยเทวดา เจ้าป่าเจ้าเขา ประกอบด้วย - ข้าวเหนียวสุก 1 ปั้น - กล้วยสุก 1 ลูก - หมากคำ พลูใบ - ผ้าเหลืองตามจำนวนต้นไม้ - ด้านสายสิญจน์ - บาตรน้ำมนต์ - น้ำขมิ้นส้มป่อย - จัดสร้างศาลเพียงตา สำหรับอัญเชิญรุกขเทวดามาอาศัยเฝ้าต้นไม้ 3. เมื่อถึงวันกระทำพิธี (ซึ่งกำหนดแล้วแก่ความเหมาะสม) ก็โยงด้ายสายสิญจน์ไปตามป่าและต้นไม้ วกกลับมายังสถานที่ประกอบพิธี 4. พิธีกรรมจะเริ่มจากพ่ออาจารย์ที่เป็นผู้ประกอบพิธี ทำพิธีเซ่นสังเวย เช่น เทพารักษ์ ผีป่า ผีเขา ให้รับรู้และให้มาอยู่ในป่าไม้ ดูแลต้นไม้หากมีผู้ใดมาตัดไม้ ทำลายป่า ขอให้ผู้นั้นมีอันเป็นไปต่าง ๆ จากนั้นก็บอกแม่ธรณีโดยใช้หมากพลูตามประเพณี 5. เมื่อเสร็จพิธีเซ่นสังเวยแล้ว ก็เป็นพิธีสงฆ์ เริ่มจากไหว้พระสมาทานศีลอาราธนาพระปริต พระสงฆ์เจิมพระพุทธมนต์ เสร็จแล้วพระสงฆ์จะห่มผ้าเหลืองให้ต้นไม้ พระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถา จากนั้นประพรมน้ำพระพุทธมนต์ตามต้นไม้ที่บวชไว้ เป็นเสร็จพิธี กลับขึ้นบน

ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ