ผีซาวห้วย

วิทยากร    :  พ่ออุ้ยคำดวง จตุนาม อายุ 64 ปี บ้านเลขที่ 34 หมู่ 1 ตำบลเชียงแรง กิ่งอำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา ผู้เก็บข้อมูล    :  นายจิรยุทธ์ รวมสุข นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยา วันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547

ผู้เก็บข้อมูลกับพ่ออุ้ยคำดวง จตุนาม

มีคนไปใส่ไซและสร้างคั้งที่ลำธารแล้วก็มีคนมาขโมยไซไปทุกวัน ๆ ก็ไม่ได้กินปลา คนใส่ไซก็เลยไปแอบดูว่าเป็นใครมาขโมยไซของตัวเองไปทุกวัน แอบดูตลอดคืน ใกล้เที่ยงคืนมันก็ออกมาเอาแต่มันเป็นผีซาวห้วย ตัวไม่ใหญ่ ขึ้นมารื้อไซ เจ้าของไซก็กระโดดจับผีซาวห้วย เป็นตัวนี้หรือที่มาขโมยไซเป็นประจำทุกวัน แต่ก็จับไม่ไหวมันตัวเล็กแต่มีแรงมาก จับจนเหนื่อยจนอ่อน มันก็ลากคนล่องลำธารไปบ้านของมัน เอาไปที่ถ้ำแล้วก็เอาก้อนหินก้อนโตปิดปากถ้ำไว้ เพื่อไม้ให้เจ้าของไซออกมาได้ ตลอดวันตลอดคืน คนทางบ้านก็หาเจ้าของไซไม่เจอ ก็เลยไม่รู้ว่าจะหาที่ไหม วันหนึ่งเจ้าของไซก็บอกว่า อยากกินนั่นกินนี่ ผีซาวห้วยก็บอกว่าให้อยู่ที่นี่รอ เดี่ยวจะไปหามาให้กิน ผีซาวห้วยมีลูกอยู่ 1 ตัว และตัวเล็กอยู่ ก็เลยให้เจ้าของไซดูแลของของมัน แล้วมันก็จะออกไปหาอะไรมาให้กิน ผีซาวห้วยก็ไปหาอะไรมาให้กินจริง แต่รออย่างไรก็ไม่เห็นมาสักที เจ้าของไซก็เลยไปผลักประตู ผลักอย่างไรก็ผลักไม่ออก เพราะมันเป็นก้อนหินก้อนใหญ่ปิดเอาไว้ เจ้าของคนก็เลยไปอุ้มเอาลูกของผีซาวห้วยไปผลักที่กอ้นหินที่ปิดปากถ้ำ ก้อนหินก้อนนั้นก็ล้มลง เจ้าของไซเห็นทางออกก็เลยทิ้งลูกของผีซาวห้วยลงแล้วก็วิ่ง ๆ จนสุดชีวิต ผีซาวห้วยเห็น ก็วิ่งตามมาติดๆ เห็นจอมปลวกอยู่ซึ่งมีผู้เฒ่ามาขุดมัน ก็เป็นหลุมก็เลยเอาหัวมุดลงไปโดยให้ก้นและขาชี้ขึ้นบนท้องฟ้า ผีซาวห้วยไล่ตามมาจนถึงแล้วก็หยุด ก็เลยลูบไล้ไปมาดู เจ้าของไซอดไม่ได้ก็เลยผายลมออกมา มีกลิ่นเหม็น ผีซาวห้วยก็เลยนึกว่าเจ้าของไซตายนานแล้วและมีกลิ่นแรงมาก มันก็บอกว่าตายก็ดีแล้วอย่าเป็นกรรมเป็นเวรกันอีกเลย ที่ได้ใช้เฝ้าบ้านและลูกของมัน แล้วก็จะไปหาของมาตอบแทนพระบุญคุณ ผีซาวห้วยก็กลับไปที่บ้านไปเอา เงิน และทอง มาอย่าง 1 หาบ ผีซาวห้วยก็ถวาย แล้วก็พูดว่า ที่ได้ใช้สอยให้ดูแลบ้าน ดูแลลูก ก็ได้เอาเงินเอาทองที่สะสมมาถวายให้ เพื่อเป็นการตอบแทนบุญคุณที่ได้ดูแลบ้านและลูก อย่าให้ได้เป็นกรรมเป็นเวรกันอีกเลย ถ้าไปไหนบ่อไม่ได้ก็ให้เอาเงินเอาทองนี้ซื้อไป แล้วก็เอาถวายให้กับเจ้าของไซ แล้วมันก็กลับไปที่บ้านของมัน เจ้าของไซเห็นว่าผีซาวห้วยไปแล้วก็รีบลุกขึ้นจากหลุม เห็นเงินเห็นทองที่ผีซาวห้วยเอามาถวาย ก็เลยหาบกลับมาที่บ้าน ก็มีคนทางบ้านถามว่าไปรวยอะไรมาก็เลยเล่าเรื่องนี้ให้คนทางบ้านฟัง กลับขึ้นบน

ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ