ผีปู่เสี้ยว / ผีปู่เจ้าวัด

วิทยากร    :  หลวงพ่อท่านเจ้าคุณพระมงคลวัฒน์ อายุ 83 ปี เจ้าอาวาสวัดบุญเกิด / ที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดพะเยา ผู้เก็บข้อมูล    :  นางสาวเกษฏาภรณ์ ศรีบัวบาน นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยา วันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547

หอผีปู่เสี้ยว หรือ ผีปู่เจ้าวัด

เดิมเรียกว่า ปู่เจ้าวัดเจ้าวา ต่อมาเรียกกลายว่าปู่เสี้ยว คือผีปู่ย่าตา ทวด หรือผีปู่ย่าตายายที่ล่วงลับดับขันธ์ไป จึงอาศัยวิญญณท่านที่ล่วงลับทั้งหลายได้มาคุ้มครองวัด จึงตั้งศาลไว้ เรียกว่าปู่เสี้ยววัด คือปู่ย่าตายาย รวมถึงพระธรณีที่รักษาวัด ศาสนา วันพระวันศีลก็จะบอกกล่าวมีการนำข้าวต้ม ข้าวหนมมาถวาย มีการมีงานในวัดในวาก็จะมีการปูจา เพื่อบอกกล่าวให้เจ้าวัดเจ้าวาปกป้องรักษาคนที่อาศัยอยู่ในวัดในวา พระสงฆ์ พระเณร ขะยม สล่า คนมาทำการทำงาน ที่มาสร้างวัดวาอาราม ให้ช่วยอภิบาลรักษา ให้ปลอดภัยจากอันตรายต่าง ๆ ซึ่งก็ มีเป็นความจริง ลักษณะความเชื่อด้านจิตใจ - เพื่อคุ้มครองปกป้องรักษาวัดวา พระ เณร ศรัทธาที่มาทำงาน ทำบุญ - คนที่อยากมีโชคมีใจบนบานให้มีโชคดี คุณค่าด้านความเชื่อ วัดใดมีปู่เจ้าวัด คนเคารพนับถือดี รักษา ดีมีคนเคารพนับถือมากวัดนั้นก็เจริญรุ่งเรือง พระเณรมีความสุขดี คนมาวัดมาวาก็ปลอดภัยดี มาทำการทำงานก็ปลอดภัยดี จึงมีขนบธรรมเนียม ตั้งเจ้าที่เจ้าทาง คือ ศาลปู่เจ้าวัดขึ้นมา และเรียกกลายเป็น ผีปู่เสี้ยววัด คนที่ทำความไม่ดีในวัดวา ไปด่าไปว่าคนอื่น ทำเรื่องเสื่อมเสียให้ท่านไม่พอใจก็จะเกิดเรื่องต่าง ๆ ตามมาเช่น เจ็บไข้ไม่สบายโดยไม่ทราบสาเหตุ ไปให้หมอรักษาก็ไม่หาย เมื่อมาบากมาบนบานหรือขออภัยผีปู่เสี้ยวก็หาย โดยบนเป็นข้าวน้ำ ข้าวงา ข้าวต้มข้าวหนม มาถวาย ถือว่าเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจที่สำคัญ วัดทุกวัดจะมีผีปู่เจ้ารักษา เป็นสิ่งที่เชื่อว่าเป็นสิ่งยึดถือภายในที่คู่กับ - พระพุทธ - พระธรรม - พระสงฆ์ ที่ได้เจริญพุทธมนต์คือได้มีการสวดอารธนาอัญเชิญเทวดารุขเทวดา ภุมเทวดา สักเทวดา พญาอินทน์ พญาพรหม พญายมราช ทั้งหลายมาช่วยดลบันดาลให้การเจริญพุทธมนต์ การสวดมนต์ การทำบุญให้เป็นมงคล การสืบโหราชะตา ให้ทำบุญต่างๆ ทำให้ได้รับความสุข ความเจริญ ส่วนผีเจ้าวัด ก็เป็นเทวดาองค์หนึ่ง เป็นเทวดาที่รักษาวัดวา ในวันพระวันศีลเมื่อมาทำบุญทำทานใส่บาตร ใส่ข้าวปู่จาแก่พระพุทธรูป แก่พระสงค์องค์เจ้า ก็บูชาผีเจ้าวัดด้วย ความเชื่อเรื่องผีและวิญญาณในความคิดของหลวงพ่อ ผี เป็นสิ่งที่มองไม่เห็นด้วยตา เป็นเรื่องลึกลับ คนก็เคารพนับถือกันมานาน แต่เห็นมาเช่น ผีปอบ - คือคนที่มีบาปกรรมย่อมมีผีมาสิงสู่ อยู่กับคนนั้น ทำความรำคาญแก่บุคคลนั้น หรือทำให้เจ็บไข้ได้ป่วย เช่นเจ็บท้อง เจ็บหัว ร้องไห้ร้องห่ม มีเป็นความจริง ผีสือ - จะเป็นผีผู้หญิงที่มีบาปกรรม มีผีกระสือ ออกหากินมีแสงที่ฮูดัง (จมูก) ออกหากินตอนกลางคืน หากินกบเขียด ดูดเลือดตามทุ่งนา ผีโพง - จะเป็นผีผู้ชาย บาป อกุศลที่ทำไว้ มีแสงออกจากฮูดัง (จมูก ) ออกหากินตอนกลางคืนหากินกบเขียด ดูดเลือดตามทุ่งนา ตำนาน อีกเรื่องคือ สมัยก่อนนายอำเภอดอกคำใต้ ชื่อนายทรัพย์ ถ้ามีการประชุม กลับบ้านตอนดึก ซึ่งสมัยนั้นไม่มีรถ เดินทางโดยใช้ม้า เวลาเดินทางกลับบ้านจะเห็นมั่ง เห็นแสงเห็นสีกลัวก็รีบเร่งม้าหนีก็เลยตั้งชื่อว่าบ้านสันผีโพง เพราะมีผีโพงมาก ต่อมาบ้านนั้นก็เปลี่ยนเป็นบ้านสันพิพงษ์ เอาผีออกแล้วเปลี่ยนเป็นพิ และก็เรียกเปลี่ยนไป เป็นบ้านสันติพงษ์ในปัจจุบัน กลับขึ้นบน

ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ