ผีชาวนา, ผีเจ้าสวนเจ้านา, ผีเจ้าโต่งเจ้านา
วิทยากร
: นายสิงห์คำ ตันรักษา อายุ 66 ปี บ้านเลขที่ 34 หมู่ที่ 11 บ้านป่าอ้อดอนชัย ตำบลป่าอ้อดอนชัย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงรายผู้เก็บข้อมูล
: นายชัชวาล ปัญญาไชย นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
ผู้เก็บข้อมูล กับ นายสิงห์คำ ตันรักษา
ผีชาวนา คือว่าเมื่อก่อนเราลงนาไปบอกชาวนา บอกเจ้าที่ ธรณี คันข้าวแรก แล้วก็ปลูกข้าว แล้วก็ทำขวัญควาย ปักกลาง 1 อัน ปักสี่มุม 1 อัน ต่อนั้นไป
ในสมัยก่อนไม่ใช้ยาฉีด แม้แต่อย่างเดียว เวลาเกี่ยวข้าว ก็มีร่มไปปัก เกี่ยวแล้วนำมากองรวมกัน เวลาตีข้าวจะปักดาบทั้ง 4 ตะแหลวทั้ง 4 แล้วตีข้าว
การเลี้ยงผีชาวนา มีเลี้ยงเหล้า 1 ไห ไก่ 1 คู่ เลี้ยงแล้วก็ตี แล้วก็มีที่ซ้อนปลาไปตักเอาขวัญข้าวเต็มมาใส่บ้าน ที่เราแรกนั้นเป็นข้าวเต็มของผีชาวนา
และก็มาบ้านมาสู่ขวัญข้าว มีมะพร้าว1 ทะลาย ตาล 1 ทะลาย มีด้ายสายสิญจน์ล้อมรอบ เวลาเรียกขวัญข้าว เอาหมอใหญ่มาเรียก เรียกขวัญข้าวมีเหล้า ไก่ 2 ตัว พร้อมข้าวตอกดอกไม้ ส้มป่อย พรมยุ้งข้าวให้อยู่ดีมีสุข คนช่วยกันรับประทาน รับประทานข้าวไม่ให้อดข้าว รับประทานทั้งปีก็ไม่หมด เป็นแบบนี้ปีต่อไปก็ทำเหมือนเดิม
วิทยากร
: คุณยายปี๋ ขยันขาย ปัจจุบันอายุ 70 ปี บ้านเลขที่ 460/1 หมู่ 3 ตำบลท่าวังทอง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยาผู้เก็บข้อมูล
: นายชูเกียรติ จันทร์ผ่องศรี นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
ผู้เก็บข้อมูล กับ คุณยายปี๋ ขยันขาย
ผีเจ้าสวนเจ้านา : ถ้ามีการทำนาเสร็จแล้วทางเจ้าของนาก็มี ไก่ , เหล้า มาเลี้ยงถวายให้กับเจ้าสวนเจ้านาที่ได้ปกปักรักษา ไร่นาที่ไม่หน้ามีแมลงมากัด พืชผลได้ผลผลิตดี
วิทยากร
: คุณยายบาง ไก่งาม ปัจจุบันอายุ 87 ปี บ้านเลขที่ 90 หมู่ 3 ตำบลต๋อม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยาผู้เก็บข้อมูล
: นายชูเกียรติ จันทร์ผ่องศรี นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
ผู้เก็บข้อมูล กับ คุณยายบาง ไก่งาม
ผีเจ้าโต่งเจ้านา : ถ้ามีการทำนาเสร็จแล้วทางเจ้าของนาก็มี ไก่ , เหล้า มาเลี้ยงถวายให้กับเจ้าสวนเจ้านา ที่ได้ปกปักรักษา ไร่นาที่ไม่หน้ามีแมลงมากัด พืชผลได้ผลผลิตดี ถ้าไม่เลี้ยงเจ้าที่ก็จะทำให้ ต้นข้าวต้นกล้าเสียหายได้
ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ
