ผีเจ้าป่าเจ้าเขา
วิทยากร
: พ่อศรีลัย ปาวิชัย อายุ 77 ปี บ้านเลขที่ 18 หมู่ที่ 6 ต. ขุนควร อ. ปง จ. พะเยาผู้เก็บข้อมูล
: นางสาวจันมิตร หล่อวงศ์ นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
ผู้เก็บข้อมูลกับพ่อศรีลัย ปาวิชัย
จากประสบการณ์ที่ตัวเองทราบมาจากต้นตระกูล ปู่ ย่า ตา ยาย เล่าและตัวเองได้ประสบพบมานั้น ของไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ คือถ้าใครเข้าไปในป่าเพื่อที่จะต้องเข้าไปเอาของหรือสิ่งที่ตัวเองต้องการ เป็นของที่เจ้าป่าเจ้าเขาหวงแหนอยู่ ก็จะต้องเจอผีเจ้าป่าเจ้าเขา จะมาในรูปของสัตว์ที่ดุร้าย เช่น เสีอ สิงห์ ลิง หรืออาจจะมาในรูปของผู้หญิงที่สวยงาม พอเข้าไปหาก็จะหายตัวไป
แต่ถ้าเป็นลิงก็จะโหนต้นไม้แล้วจะเขย่าต้นไม้ ทำให้เกิดเป็นพายุฝน หรือเกิดเป็นพายุลมแรง ทั้ง ๆ ที่เป็นกลางวัน เกิดฝนเกิดลมโดยไม่มีการตั้งเค้าว่าจะมีเหตุการณ์มาก่อนเลย หรืออาจจะมาในรูปของลิงถ่ายเป็นอุจจาระออกมา อุจจาระนั้นก็จะเป็นไฟ ทำให้ไฟนั้นไหม้ป่า แต่พอเราออกจากป่าเมื่อไร สิ่งที่เรามองเห็นหรือ หรือประสบพบมามันก็จะหายไป
บางคนเมื่อประสบกับตัวเองก็จะกลัว และไม่กล้าเข้าไปในป่าอีก หรือบางคนเมื่อเจอกับตัวเองแล้ว กลัวจนทำให้ตัวเองเจ็บป่วย บางคนถึงกับตายเพราะสาเหตุป่วยไข้ หรือช็อคตายก็มี
บางคนถ้าหากเจ็บป่วยก็จะให้ญาติพี่น้องของตัวเองไปเลี้ยงผีเจ้าป่าเจ้าเขา แล้วผู้ที่เจ็บป่วยก็จะหายจากเจ็บป่วยก็มี
มีคนเคยบอกว่า ผีเจ้าป่าเจ้าเขานี้ส่วนใหญ่จะเป็นผีที่ตายโหง ก็คือตายด้วยอุบัติเหตุต่าง ๆ แล้วไม่มีใครเลี้ยง ก็เลยต้องอาศัยป่าเขา หรือห้วยหนองอยู่ อยากกินอะไรก็จะหลอกหลอนให้ผู้อื่นได้กลัว เพื่อให้เขาได้เอาของมาเซ่นไหว้ให้กับตัวเอง
สิ่งเหล่านี้เราไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า เป็นสิ่งที่เป็นความจริง หรือว่าเป็นสิ่งที่ลวงตา แต่เชื่อว่าสมัยก่อนมีคนเข้าป่าไปเพื่อจะทำลายป่า เช่น ตัดต้นไม้ เป็นการทำลายป่า จึงทำให้ผู้ที่รักป่าไม่อยากให้ป่าถูกทำลาย เลยต้องเล่าขานสืบทอดกันมาให้ลูกให้หลาน หรือให้ผู้คนทั่วไปได้กลัว จะได้ไม่ต้องทำลายป่าอีก
ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ