ผีปู่ตั้ว
วิทยากร
: อาจารย์อยู่ โนราช อายุ 69 ปี บ้านเลขที่ 141 หมู่ที่ 1 ต.เวียง อ.เทิง จ. เชียงรายผู้เก็บข้อมูล
: กัลยา วรรณสาร นิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวรวิทยาเขตสารสนเทศ จังหวัดพะเยาวันที่เก็บข้อมูล : สิงหาคม 2547
อาจารย์อยู่ โนราช
คำว่า ผีปู่ตั้ว จะเป็น ผีที่ผู้ใหญ่ใช้หลอกเด็ก เพราะมีความเชื่อว่าเวลาสอนเด็กหรือเมื่อเด็กเกิดอาการร้องไห้ไม่หยุด แล้วเด็กดื้อ ไม่ทราบว่าจะกำหราบเด็กด้วยวิธีใด ก็จึงจำเป็นต้องใช้เทคนิควิธีการในการพูดหรือกระทำให้เด็กเชื่อเลยหลอกเด็กว่า ถ้าเด็กไม่ทำตามที่บอก เดี๋ยวผีปู่ตั้วจะมาหาเด็กก็เกิดความเชื่อ หรือกลัวแล้วหยุดกระทำสิ่งดื้อเหล่านั้น
กรรมวิธีในการหลอกเด็กให้เด็กเชื่อก็ คือ เอาน้ำใส่กะละมัง ชาม เปล แล้วเอาไปวางไว้ไนที่มีแสงอาทิตย์ส่อง แล้วทำการเขย่าหรือขยับภาชนะให้เคลื่อนไหว โดยจะทำให้น้ำในภาชนะเกิดการกระเพื่อมและสะท้อนกับแสงอาทิตย์ที่สาดส่อง แล้วไปทำมุมตกกระทบที่ข้างฝาบ้านแล้วชี้ในเด็กดูลำแสงที่ตกกระทบนั้น แล้วบอกเด็กว่านั่น คือ ผีปู่ตั้ว มาหาเด็กๆก็จะหยุดกลัวหรือหยุดร้องไห้ได้
ชวนกันเป็นชาวคติชน || การศึกษาความเชื่อฯ